       |
Voorkomen van tropisch regenwoud in Zuid-Amerika Het grootste regenwoud ter wereld is te vinden in het Amazonebekken van Zuid-Amerika. Dit Amazoneregenwoud spreidt zich over tien verschillende landen en is qua oppervlak half zo groot als Europa. Deze ruime 5 000 000 km2 ligt grotendeels, voor 60%, in Brazilië. Andere landen, zoals Suriname en Guyana zijn volledig bedekt met tropisch regenwoud, laaglandregenwoud om precies te zijn. In de afbeelding links is dit regenwoud groen gekleurd. Laagland-regenwoud is het soort regenwoud dat het rijkst is planten- en diersoorten. Colombia en Brazilië, deels in het Amazoneregenwoud gelegen, staan dan ook bekend als de twee landen met de grootste biodiversiteit ter wereld.
Soort regenwoud: laaglandwoud Laaglandregenwoud is het soort regenwoud dat wereldwijd het meest voorkomt, en zo ook in Zuid-Amerika en Suriname. Suriname is volledig beslagen met laaglandregenwoud, op enkele reepjes mangrovebossen na. Mangrovebossen vindt men uitsluitend aan de kust, omdat de wortels van de bomen in zout water dienen te staan. Hogerop in het landschap van Zuid-Amerkia vind men ook bergregenwouden terug, meer ten westen van Suriname.
Biodiversiteit van Suriname De meest kenmerkende dieren voor het laaglandregenwoud in Suriname zijn o.a.: de laaglandtapir, jaguar, anaconda, brulaap, slingeraap, luiaard, gifkikker, toekan, leguaan en ara. In de fotogalerij onderaan deze pagina is een aantal foto's uit de biodiversiteit van Suriname te zien. Er staan o.a. respectievelijk een doodshoofdaapje, een ara, inheemse dorpjes, een leguaan en een rode mieren-route door het regenwoud. Deze foto's zijn exclusief genomen tijdens een eigen reiservaring door Suriname.
Omstandigheden Suriname Suriname is één van de dunst bevolkte landen ter wereld, en heeft een bevolkingsgrootte van slechts 440.000. Ter vergelijking: in Rotterdam alleen al wonen 100.000 mensen meer dan in heel Suriname. Daarnaast is de bevolkingsspreiding ook zodanig, dat het regenwoud weinig nadeel ondervindt aan de mens daar. Het binnenland is grotendeels onbewoond; verreweg de meeste mensen leven aan de kust in Paramaribo. Dit bevordert het behoud van de regenwouden. In Suriname is dan ook zeker 94.7% van het oorspronkelijke regenwoud nog intact. Dit betekent dat Suriname relatief gezien het meest beboste land ter wereld is. Toch maakt ook Suriname gebruik van het regenwoud als natuurlijke hulpbron voor de ontwikkeling van haar economie. Dit is niet per definitie slecht, want zolang het op verantwoorde en duurzame wijze gebeurt, blijft het regenwoud onaangetast.
Behoud regenwoud in Suriname Hoe meer het regenwoud intact gehouden wordt, des te productiever zal het zijn. Op die manier blijkt dat het kappen of platbranden van regenwoud op langere termijn alleen maar nadelig is, zowel voor de economie als het regenwoud zelf. Een regenwoud dat aangetast is geweest, zal namelijk nooit meer dezelfde hoeveelheid geld op kunnen brengen, doordat de grond erg onvruchtbaar is, herstel moeizaam zal gaan en dezelfde biodiversiteit niet terug zal komen. Terwijl als je het woud rustig laat staan, blijft het altijd haar vruchten afwerpen, die letterlijk voor het oprapen zijn. Het raakt niet uitgeput, het blijft productief. En dit is natuurlijk ook het beste voor het in stand houden van het natuurlijk ecosysteem, waarmee de hele wereld uiteindelijk beter af is. Suriname is één van de landen in Zuid-Amerika die zich dit goed realiseren. Zo heeft Suriname een erg milieubewuste inrichting: er zijn maar liefst 11 natuurreservaten, 1 natuurpark en 1 multiple bruikbaar beheersgebied. Het Centraal Surinaams Natuurreservaat heeft een oppervlakte van zeker 1,6 miljoen hectare: een van de grootste natuurreservaten ter wereld. In deze beschermde leefomgeving is een zeer grote biodiversiteit aanwezig. De foto's uit de fotogalerij onderaan deze pagina zijn genomen in dit Centraal Surinaams Natuurreservaat. Op de kaart van Suriname (links) staat het reservaat aangegeven. Dit is natuurlijk ook een toeristisch hoogstandje, wat weer goed is voor de economie. Met dit toerisme wordt milieuvriendelijk omgegaan, door toeristen alleen onder begeleiding aan kleinschalige expedities mee te laten doen. Daarom kan de originele inheemse bevolking in Suriname nog gewoon blijven leven volgens hun traditie; er hoeft geen ruimte gemaakt te worden voor grote wegen of vakantieresorts. Op die manier raakt het regenwoud in ieder geval niet overspoeld door toerisme.
Toezicht op welzijn regenwoud Verder heeft Suriname ook nog een organisatie die zich over het welzijn van het regenwoud ontfermt: de Stichting voor Bosbeheer en Productie Controle in Suriname. Deze stichting neemt het regenwoud en het toerisme hierin waar, en controleert of er goed genoeg wordt omgegaan met het regenwoud. Ook wordt door deze stichting gecontroleerd of de productie van bepaalde regenwoudproducten wel volgens de wetten en regels zijn verlopen. Bedreigingen Ondanks de goede wil van de Surinaamse regenwoudliefhebbers, blijft ook het Surinaamse regenwoud bedreigd. Hieronder staan de belangrijkste voorbeelden van oorzaken daarvan.
Goudwinning en kwikvervuiling Zo wordt er bijvoorbeeld stroomopwaarts, in het zuiden van Suriname en ook in noord Brazilië aan illegale goudwinning gedaan (zie linkerplaatje). Hierbij maken goudzoekers gebruik van kwik, waarmee ze onverstoord het water van de kreekjes waar ze goud zoeken vervuilen. Hier hebben ze zelf geen last van, omdat het water direct wegstroomt. Maar stroomafwaarts bleek na onderzoeken dat het kwikgehalte zo hoog was in het daar aangekomen water, dat de vissen erdoor vergiftigd werden. De vissen werden weer gegeten door de lokale bevolking, en natuurlijk wordt het water ook opgenomen door de vegetatie. Deze vervuiling heeft dus ernstige gevolgen voor mens en dier. De OIS (Organisatie van Inheemsen in Suriname) heeft al meerdere malen de regering verzocht de goudwinning stop te zetten, maar tot op heden is dit niet gelukt.
Shifting cultivation Niet alleen goudzoekers willen geld verdienen; ook de arme boeren maken gebruik van het regenwoud. Voor de landbouw kappen eerst een stuk grond kaal om de bodem te kunnen ontginnen en er gewassen te kunnen verbouwen. Maar na een paar jaar is deze bodem al uitgeput, waardoor de boeren weer verder moeten trekken naar de volgende vruchtbare bodem. Ze laten een spoor van vernietiging achter, aangezien het regenwoud niet in staat is zich volledig of überhaupt te herstellen. Deze manier van landbouw in de tropen heet shifting cultivation; erg schadelijk voor de biodiversiteit in de regenwouden. Op de afbeelding links zijn de gaten die shifting cultivation in het regenwoud heeft geslagen te zien.
Grondstoffen en infrastructuur voor exploitatie Vele soorten vruchten (bijv. bananen en tamarinde), kruiden, was, harsen en oliën (bijv. palmolie) worden direct door het regenwoud aangeleverd. Ze groeien hier in hun natuurlijke omgeving, waar boeren hun geld mee verdienen. Om deze producten te kunnen vervoeren, is echter een wegennetwerk nodig dat door het regenwoud loopt. Aanleg van infrastructuur bedreigt ook het regenwoud. Van deze wegen wordt ook gebruik gemaakt door houthandelaren en mijnwerkers, om grondstoffen voor de export te vervoeren. Stropers Daarnaast zijn stropers ook een bedreiging. Relatief gezien is deze bedreiging veel kleiner dan bijvoorbeeld het kappen van hout, maar het kan zeker niet weggecijferd worden. Stropers jagen juist op diersoorten die ernstig met uitsterving bedreigd worden. Voor de handel in tropische dieren is men bereid veel geld neer te tellen. Ara’s (de grootste soort papegaaien) worden soms als huisdieren verkocht. In de afbeelding links zijn twee gevangen ara's te zien. Op andere dieren, zoals jaguars, wordt weer gejaagd voor hun kostbare vacht. Om de jacht op (bedreigde) diersoorten in te perken, heeft de Surinaamse regering in 2005 een jachtwet vervaardigd. Deze wet legt jagers beperkingen op met betrekking tot het soort dieren waarop ze mogen jagen, maar ook te tijd van het jaar waarin ze mogen jagen, hoe lang de jacht mag duren, hoeveel dieren maximaal per jacht gevangen mogen worden, met welk materiaal er gejaagd mag worden en nog diverse andere beperkingen ten behoeve van de biodiversiteit in het regenwoud.
Hoe tegen bedreigingen van het voortbestaan van het tropisch regenwoud en haar biodiversiteit het beste opgetreden kan worden, staat onder de tab 'oplossingen'. Fotogalerij: verzameling afbeeldingen uit Surinaamse woud |
